وبلاگ
بازارساز خودکار چیست؟ قیمت در صرافی غیرمتمرکز از کجا میآید
در صرافی غیرمتمرکز دفتر سفارش وجود ندارد و قیمت را یک فرمول میسازد. اثر قیمت چیست، تأمینکنندهٔ نقدینگی چه میگیرد و چه از دست میدهد.
مطالب منتشرشده با این نام، کار مشترک تیم تحریریهٔ ویکی اکسچنج است؛ تیمی از کارشناسان بازار ارز دیجیتال و خدمات پرداخت بینالمللی که هر مطلب را پیش از انتشار از نظر صحت فنی و درستی اعداد بررسی میکنند. صفحهٔ نویسنده
در یک صرافی متمرکز، قیمت را دفتر سفارش میسازد: خریداران و فروشندگان سفارش میگذارند و قیمت جایی است که به هم میرسند. در بیشتر صرافیهای غیرمتمرکز، هیچ دفتر سفارشی وجود ندارد.
پس قیمت از کجا میآید؟ از یک فرمول ریاضی. این صفحه توضیح میدهد آن فرمول چیست، چرا معاملهٔ بزرگ در آن گرانتر تمام میشود، و تأمینکنندهٔ نقدینگی واقعاً چه کاری انجام میدهد.
بازارساز خودکار چیست؟
بهجای تطبیق خریدار و فروشنده، یک استخر از دو دارایی وجود دارد و قیمت از نسبت آن دو ساخته میشود. رایجترین قاعده این است که حاصلضرب مقدار دو دارایی در استخر ثابت بماند.
وقتی شما دارایی الف را میدهید و ب را میگیرید، مقدار الف در استخر بیشتر و ب کمتر میشود — و برای اینکه آن حاصلضرب ثابت بماند، قیمت ب گرانتر میشود. یعنی خودِ معاملهٔ شما، قیمت را جابهجا میکند.
پیامد مستقیم: هرچه معاملهٔ شما نسبت به اندازهٔ استخر بزرگتر باشد، قیمت بدتری میگیرید. این «اثر قیمت» است و با اسلیپیج ناشی از نوسان فرق دارد — این یکی ریاضی و قابل محاسبه است.
چرا هیچوقت استخر خالی نمیشود؟
چون در این فرمول، هرچه مقدار یک دارایی کمتر شود قیمتش بهشدت بالاتر میرود. خریدن آخرین واحدها عملاً بینهایت گران میشود. این ویژگی عمدی است و باعث میشود استخر همیشه نقدینگی داشته باشد، هرچند در قیمتهای بدتر.
تأمینکنندهٔ نقدینگی چه کار میکند و چه میگیرد؟
کسی که هر دو دارایی را به استخر اضافه میکند، در ازایش سهمی از کارمزد همهٔ معاملات آن استخر میگیرد.
ولی یک هزینهٔ پنهان هم دارد که باید دانست: وقتی قیمت دو دارایی نسبت به هم تغییر میکند، ترکیب سهم شما بهصورت خودکار عوض میشود — از داراییای که گران شده کم و به آنکه ارزان شده اضافه میشود.
نتیجهاش این است که ارزش نهایی سهم شما میتواند کمتر از حالتی باشد که همان دو دارایی را ساده نگه میداشتید. به این تفاوت «زیان ناپایدار» میگویند. کارمزدها گاهی جبرانش میکنند و گاهی نه.
چرا سفارش شما گاهی بدتر از عدد روی صفحه پر میشود؟
سه دلیل، که با هم جمع میشوند:
- اثر قیمت. همان چیزی که بالا توضیح داده شد؛ تابع اندازهٔ معامله نسبت به استخر.
- تغییر قیمت بین ارسال و اجرا. تراکنش شما بلافاصله اجرا نمیشود.
- ترتیب اجرا. ترتیب تراکنشها در یک بلاک همیشه به نفع شما نیست و کسانی هستند که برای گرفتن جای بهتر در صف رقابت میکنند.
به همین دلیل، صرافیهای غیرمتمرکز گزینهای به نام حداکثر اسلیپیج مجاز دارند: اگر قیمت از حد شما بدتر شد، تراکنش اجرا نمیشود. تنظیم درست این عدد، سادهترین محافظت شماست.
ریسکهای عملی
- توکن جعلی. در صرافی غیرمتمرکز هیچکس فهرست را بررسی نمیکند؛ آدرس قرارداد را فقط از منبع رسمی بگیرید.
- استخر کمعمق. اثر قیمت در آن بهشدت بالاست و ورود و خروج گران تمام میشود.
- رخنهٔ قرارداد. کد عمومی است و مهاجم وقت نامحدود دارد.
- مجوزهای باز. برای معامله باید به قرارداد دسترسی بدهید؛ آن را بعداً ببندید — مجوز توکن چیست.
- کارمزد شبکه. هر معامله روی بلاکچین ثبت میشود، پس معاملههای کوچک ممکن است بهصرفه نباشند.
کِی صرافی غیرمتمرکز و کِی متمرکز؟
مقایسهٔ کامل در تفاوت صرافی متمرکز و غیرمتمرکز آمده، ولی خلاصهاش:
- غیرمتمرکز وقتی توکنی میخواهید که جای دیگری فهرست نشده، یا نمیخواهید کلید از دستتان خارج شود.
- متمرکز برای ورود و خروج ریالی، معاملههای معمولی بدون کارمزد شبکه، و وقتی به پشتیبانی نیاز دارید.
فهرست داراییها هم در صفحهٔ خرید و فروش ارز دیجیتال.
این صفحه توضیح فنی سازوکار بازار است و توصیهٔ سرمایهگذاری یا معرفی هیچ پلتفرمی نیست.
برای شروع کافی است در ویکی اکسچنج ثبتنام کنید و نماد ارز مورد نظرتان را در پنل کاربری جستوجو کنید؛ بیش از 1500 ارز دیجیتال روی بیش از 60 شبکه بلاکچین در دسترس است و نرخ لحظهای پیش از تایید سفارش نمایش داده میشود. جزئیات بهروز کارمزدها و سقفها هم در صفحه کارمزدها و سقفها آمده است.
گفتوگو
اولین دیدگاه را شما بنویسید