وب سه (Web3) چیست؟ چه بخشی کار می‌کند و چه بخشی هنوز وعده است

وب سه (Web3) ایده‌ای است که در یک جمله خلاصه می‌شود: کاربر به‌جای اینکه مهمانِ سرویس باشد، مالک داده و دارایی‌اش باشد.

برای فهمیدن اینکه این چقدر بلندپروازانه است، باید دید دو نسل قبلی چه بودند و چرا این تغییر اصلاً مطرح شد.

سه نسل وب در یک جدول

مسئله‌ای که وب سه ادعا می‌کند حل می‌کند، مشکل ساختاری وب دو است: سرویس رایگان است چون شما محصول هستید، و حساب کاربری‌تان در نهایت متعلق به پلتفرم است، نه شما.

اجزای فنی وب سه

• کیف پول به‌عنوان هویت. به‌جای نام کاربری و رمز عبور، با امضای رمزنگاری وارد می‌شوید. حسابی که هیچ شرکتی نمی‌تواند ببندد.
• قرارداد هوشمند. منطق برنامه روی بلاکچین اجرا می‌شود و قابل تغییر یک‌طرفه نیست.
• ذخیره‌سازی غیرمتمرکز. فایل‌ها به‌جای سرور یک شرکت، در شبکه‌ای توزیع‌شده نگه داشته می‌شوند.
• سازمان خودگردان. تصمیم‌گیری جمعی دربارهٔ یک پروتکل، با رأی دارندگان توکن.

مهم‌ترین این‌ها همان اولی است: حسابی که به هیچ شرکتی وابسته نیست. تقریباً همهٔ مزیت‌های واقعی وب سه از همین یک ویژگی می‌آیند.

چه چیزی واقعاً کار می‌کند؟

• مالکیت دارایی دیجیتال. این یکی محقق شده: دارایی روی بلاکچین واقعاً در اختیار شماست.
• ورود بدون ثبت‌نام. اتصال کیف پول به‌جای ساختن حساب، کار می‌کند و رایج شده.
• برنامه‌های مالی غیرمتمرکز. مبادله و وام‌دهی بدون واسطه، با حجم واقعی.
• مقاومت در برابر سانسور تراکنش. در شبکه‌های عمومی، متوقف‌کردن یک تراکنش عملاً ممکن نیست.

و چه چیزی هنوز نه

• تمرکززدایی واقعی زیرساخت. بسیاری از برنامه‌های وب سه روی سرورهای متمرکز و چند ارائه‌دهندهٔ محدود اجرا می‌شوند. اگر آن‌ها قطع شوند، برنامه از دسترس خارج می‌شود — حتی اگر بلاکچین سالم باشد.
• تجربهٔ کاربری. مدیریت کلید، انتخاب شبکه و کارمزد، برای کاربر عادی هنوز سخت است.
• بازگشت‌پذیری خطا. در وب دو، رمز فراموش‌شده بازیابی می‌شود. در وب سه، گم‌کردن عبارت بازیابی یعنی از دست دادن همه‌چیز — و این برای اکثریت مردم مانع جدی است.
• حاکمیت توکنی. در عمل، در بسیاری از پروژه‌ها بخش بزرگی از حق رأی در دست تعداد کمی است؛ یعنی همان تمرکزی که قرار بود حذف شود، شکل دیگری پیدا کرده.

نقدی که منصفانه است

وب سه یک مشکل را حل می‌کند: وابستگی به یک پلتفرم. ولی مشکل دیگری اضافه می‌کند: مسئولیت کامل کاربر. این معاوضه برای همه به یک اندازه ارزشمند نیست.

کسی که دارایی قابل توجهی دارد یا در محیطی زندگی می‌کند که دسترسی مالی محدود است، از این معاوضه سود می‌برد. کسی که فقط می‌خواهد عکس به اشتراک بگذارد، احتمالاً نه.

اگر می‌خواهید عملاً واردش شوید

• با مبلغ کوچک شروع کنید و کیف پولی جدا از دارایی اصلی داشته باشید.
• عبارت بازیابی را بیرون از گوشی و رایانه نگه دارید — انتخاب کیف پول در این راهنما.
• پیش از اتصال کیف پول به هر سایت، نشانی را حرف‌به‌حرف بررسی کنید.
• دسترسی‌هایی که به قراردادها می‌دهید را بعداً ببندید — مجوز توکن چیست.
• شبکه را مقصد تعیین می‌کند — راهنمای انتخاب شبکه.

مفاهیم پایه در بلاکچین چیست و ارز دیجیتال چیست.

این صفحه توضیح یک مفهوم است و توصیهٔ سرمایه‌گذاری روی هیچ پروژه‌ای نیست.

برای شروع کافی است در ویکی اکسچنج ثبت‌نام کنید و نماد ارز مورد نظرتان را در پنل کاربری جست‌وجو کنید؛ بیش از 1500 ارز دیجیتال روی بیش از 60 شبکه بلاکچین در دسترس است و نرخ لحظه‌ای پیش از تایید سفارش نمایش داده می‌شود. جزئیات به‌روز کارمزدها و سقف‌ها هم در صفحه کارمزدها و سقف‌ها آمده است.