«این توکن هنوز یک سنت هم نشده؛ اگر به یک دلار برسد چه میشود؟» بخش جاافتاده این جمله، تعداد توکنهاست. رسیدن یک دارایی به یک دلار ممکن است به معنی ارزش بازار چند میلیون دلاری باشد؛ برای دارایی دیگری، همان قیمت میتواند ارزشی چندصد میلیارد دلاری بسازد.تفاوت مارکت کپ و FDV در عرضهای است که وارد محاسبه میکنند. مارکت کپ، قیمت فعلی را در عرضه در گردش ضرب میکند. FDV یا ارزشگذاری کاملاً رقیقشده، همان قیمت را به عرضه کاملِ مبنای محاسبه تعمیم میدهد. بنابراین FDV یک سناریوی ارزشگذاری با قیمت فعلی است؛ پیشبینی قیمت آینده یا ارزش ذاتی پروژه نیست.برای استفاده درست از این دو عدد باید یک نکته دیگر را هم بدانید: مبنای FDV همیشه در همه منابع یکسان نیست. بعضی منابع از عرضه حداکثری و برخی از عرضه کل استفاده میکنند. همین تفاوت میتواند مقایسه ظاهراً ساده دو توکن را گمراهکننده کند.
مارکت کپ یا ارزش بازار چیست؟
مارکت کپِ یک ارز دیجیتال، ارزش محاسباتی عرضه در گردش آن با قیمت فعلی است. فرمول رایج آن ساده است:ارزش بازار = قیمت هر توکن × تعداد توکنهای در گردشفرض کنید قیمت یک توکن 2 دلار و عرضه در گردش آن 100 میلیون واحد باشد. مارکت کپ برابر با 200 میلیون دلار است. اگر عرضه ثابت بماند و قیمت به 3 دلار برسد، مارکت کپ 300 میلیون دلار میشود.اما این عدد به معنی وجود 200 میلیون دلار پول نقد در بازار یا ورود همین مقدار سرمایه به پروژه نیست. مارکت کپ، ارزشگذاری عرضه با قیمت مرجع است؛ موجودی حساب بانکی پروژه، درآمد آن یا مبلغ قابل برداشت همه دارندگان نیست.
عرضه در گردش دقیقاً چه چیزی را میشمارد؟
عرضه در گردش، برآوردی از واحدهای در دسترس بازار و عموم است. نباید آن را الزاماً برابر تمام توکنهای ساختهشده یا تمام توکنهای آنلاکشده دانست. برای نمونه، روششناسی CoinMarketCap درباره انواع عرضه برخی تخصیصهای داخلی و راهبردی را، حتی در صورت آنلاکبودن، از عرضه در گردش کنار میگذارد.
FDV چیست و چه تفاوتی با مارکت کپ دارد؟
FDV کوتاهشده Fully Diluted Valuation است؛ در فارسی معمولاً «ارزشگذاری کاملاً رقیقشده» گفته میشود. این شاخص میپرسد: اگر عرضه کاملِ درنظرگرفتهشده را با قیمت فعلی ارزشگذاری کنیم، چه عددی به دست میآید؟FDV = قیمت فعلی هر توکن × عرضه مبنای رقیقشدن کاملدر روششناسی CoinMarketCap، مبنا عرضه حداکثری است. در راهنمای آموزشی FDV در CoinGecko، فرمول با عرضه کل توضیح داده شده است. پیش از مقایسه، تعریف ارائهدهنده داده و عدد عرضه استفادهشده در همان صفحه را بخوانید؛ دو عدد با برچسب یکسان ممکن است دقیقاً یک چیز را اندازه نگیرند.
سه نوع عرضه که باید از هم جدا شوند
نوع عرضه
معنی
نکته کاربردی
عرضه در گردش
برآورد واحدهای در گردش بازار و در دست عموم
مبنای رایج محاسبه مارکت کپ
عرضه کل
واحدهای ایجادشده موجود، پس از کسر سوزاندن تأییدشده
میتواند توکنهای قفلشده را هم شامل شود.
عرضه حداکثری
سقف برآوردی واحدهایی که طبق قواعد دارایی میتوانند وجود داشته باشند
ممکن است بخشی از آن هنوز ایجاد نشده باشد یا سقف ثابتی وجود نداشته باشد.
در مثالهای این مقاله، برای شفافیت، FDV را بر پایه عرضه حداکثری مشخص و ثابت محاسبه میکنیم. اعداد و توکنهای مثالها فرضیاند و داده زنده هیچ پروژهای نیستند.
تفاوت مارکت کپ و FDV با یک مثال عددی
توکن فرضی «الف» 2 دلار قیمت دارد. از یک میلیارد واحد عرضه حداکثری آن، 100 میلیون واحد در گردش است:
مارکت کپ: 2 دلار × 100 میلیون = 200 میلیون دلار
FDV: 2 دلار × یک میلیارد = 2 میلیارد دلار
نسبت مارکت کپ به FDV: 200 میلیون ÷ 2 میلیارد = 0.1 یا 10 درصد
پس فقط 10 درصد عرضه مبنا در محاسبه مارکت کپ فعلی حضور دارد. از این نتیجه نباید فوراً گفت «90 درصد توکنها فردا فروخته میشوند». بخشی ممکن است قفل، هنوز ایجادنشده یا طبق روش محاسبه خارج از گردش باشد. زمان ورود و احتمال فروش هر بخش، بررسی جداگانه میخواهد.
مقایسه دو شاخص برای توکن فرضی الف
معیار
مارکت کپ
FDV
قیمت استفادهشده
2 دلار
2 دلار
عرضه استفادهشده
100 میلیون واحد در گردش
یک میلیارد واحد حداکثری
نتیجه
200 میلیون دلار
2 میلیارد دلار
سؤال اصلی
عرضه در گردش با قیمت امروز چقدر ارزش دارد؟
عرضه کامل مبنا با همین قیمت چقدر ارزشگذاری میشود؟
چیزی که نشان نمیدهد
پول نقد قابل خروج از بازار
قیمت قطعی پس از آزادسازی همه توکنها
چرا قیمت پایین توکن به معنی ارزان بودن نیست؟
دو دارایی فرضی را مقایسه کنید: توکن «ب» با قیمت 0.001 دلار و هزار میلیارد واحد در گردش، یک میلیارد دلار مارکت کپ دارد. توکن «پ» با قیمت 10 دلار و 10 میلیون واحد در گردش، فقط 100 میلیون دلار مارکت کپ دارد.قیمت هر واحد توکن ب دههزار برابر کمتر است، اما ارزش بازار آن ده برابر بزرگتر است. بنابراین «تعداد بیشتری توکن میخرم» معادل «ارزش بیشتری دریافت میکنم» نیست. برای قضاوت درباره ارزندگی، علاوه بر عرضه باید کاربرد، تقاضا، حقوق دارنده و ریسک را هم بررسی کرد؛ مارکت کپ پایین هم بهتنهایی نشانه ارزانبودن نیست.در مثال توکن ب، رسیدن به قیمت یک دلار با فرض ثابتماندن همان عرضه، به معنی مارکت کپ یک تریلیون دلاری است. این محاسبه امکان یا عدم امکان رشد را اثبات نمیکند؛ فقط اندازه ادعا را روشن میکند. کاربرد این روش در سنجش وعدههای رشد را در مقاله ریاضی ارزش بازار و ادعای دهبرابرشدن توکن دنبال کنید.
آنلاک توکن چه اثری بر مارکت کپ، FDV و قیمت دارد؟
آنلاک یعنی محدودیت دسترسی یا انتقال بخشی از توکنها طبق برنامه برداشته شود. آنلاک الزاماً فروش فوری نیست؛ ورود آن واحدها به عرضه در گردش نیز به وضعیت واقعی و روش محاسبه منبع داده بستگی دارد.به توکن الف برگردیم. فرض کنید عرضه در گردش واقعاً از 100 میلیون به 200 میلیون واحد برسد و عرضه حداکثری یک میلیارد واحد باقی بماند. دو سناریوی آموزشی داریم:
دو فرض مستقل پس از دوبرابرشدن عرضه در گردش؛ نه پیشبینی بازار
سناریو
قیمت
مارکت کپ
FDV
وضعیت اولیه
2 دلار
200 میلیون دلار
2 میلیارد دلار
فرض ثابتماندن قیمت
2 دلار
400 میلیون دلار
2 میلیارد دلار
فرض ثابتماندن مارکت کپ
1 دلار
200 میلیون دلار
1 میلیارد دلار
این جدول میگوید افزایش مارکت کپ همیشه سود دارنده را نشان نمیدهد؛ در سناریوی اول، ارزش بازار دو برابر شده اما قیمت هر توکن تغییری نکرده است. در سناریوی دوم، ثابت فرضکردن ارزش بازار باعث نصفشدن قیمت میشود. بازار واقعی مجبور نیست هیچیک از این دو فرض را دنبال کند.برای ارزیابی یک آنلاک، حجم آن را نسبت به عرضه در گردش فعلی هم بسنجید. آزادسازی 10 میلیون واحد از یک میلیارد عرضه حداکثری، ظاهراً فقط 1 درصد است؛ اما اگر عرضه در گردش 50 میلیون باشد، همان مقدار معادل 20 درصد عرضه در گردش است. مشخص کنید دریافتکننده کیست و آزادسازی یکباره است یا تدریجی. برای چارچوب گستردهتر، راهنمای بررسی توکنومیک را بخوانید.
آیا نسبت Market Cap به FDV معیار خرید است؟
اگر هر دو شاخص از یک قیمت استفاده کنند، این نسبت عملاً عرضه در گردش را به عرضه مبنای FDV مقایسه میکند. مثلاً نسبت 0.2 یعنی عرضه در گردش 20 درصد عرضه مبناست.نسبت نزدیک یک نشان میدهد فاصله دو عرضه کمتر است؛ اما درباره امنیت قرارداد، تمرکز مالکیت، کیفیت پروژه یا عمق بازار حکم نمیدهد. نسبت پایین هم خودکار به معنی سقوط نیست. میان توکنی با آزادسازی تدریجی چندساله و توکنی با آزادسازی بزرگ ماه آینده تفاوت وجود دارد، حتی اگر نسبت امروز آنها یکسان باشد.FDV نیز سقف مجاز ارزش بازار یا سقف قیمت نیست. چون خود آن با قیمت تغییر میکند، نمیتوان از آن بهعنوان عددی ثابت برای پیشبینی آینده استفاده کرد.
پیش از مقایسه دو توکن، این 5 مورد را ثبت کنید
منبع و زمان داده: قیمت و عرضه را تا حد امکان از یک زمان و روش سازگار بردارید.
تعریف عرضه: مشخص کنید عدد گزارششده عرضه در گردش، کل یا حداکثری است و تأییدشده است یا خوداظهاری تیم.
مبنای FDV: بررسی کنید محاسبه با کدام عرضه انجام شده؛ برای دارایی بدون سقف ثابت، فرض مدل را بخوانید.
تقویم و دریافتکنندگان: فاصله تا عرضه کامل، زمان آزادسازی و سهم گروههای مختلف را بررسی کنید.
امکان خروج: نقدینگی، فاصله قیمت خریدوفروش و اثر سفارش خودتان را جدا از ارزش بازار بسنجید.
طبق راهنمای اثر قیمت در Uniswap، عمق نقدینگی بر میزان جابهجایی قیمت توسط معامله اثر دارد. بنابراین برای تصمیم عملی، عدد مارکت کپ را کنار هزینه احتمالی خروج بخوانید؛ توضیح بیشتر در راهنمای اسلیپیج و اثر قیمت آمده است.اگر بعد از بررسی بنیادی میخواهید شرایط معامله یک دارایی را ببینید، صفحه محصول همان دارایی را باز کنید؛ برای نمونه صفحه خریدوفروش آربیتروم ARB. این ارجاع برای بررسی اطلاعات معامله است و به معنی پیشنهاد خرید ARB یا تعمیم مثالهای فرضی این مقاله به آن نیست.
پرسشهای پرتکرار
پرسشهای این مطلب
FDV با مارکت کپ چه فرقی دارد؟
مارکت کپ از عرضه در گردش استفاده میکند؛ FDV قیمت فعلی را به عرضه کامل مبنا، مانند عرضه حداکثری، تعمیم میدهد. هنگام مقایسه، تعریف عرضه در منبع داده را بررسی کنید.
مارکت کپ مهمتر است یا FDV؟
این دو مکملاند. مارکت کپ اندازه ارزشگذاری عرضه در گردش را نشان میدهد و FDV کمک میکند عرضه خارج از گردش را از قلم نیندازید. هیچیک بهتنهایی ارزندگی یا امنیت را تعیین نمیکند.
اگر FDV خیلی بیشتر از مارکت کپ باشد چه معنایی دارد؟
بخش بزرگی از عرضه مبنا در عرضه در گردش محاسبه نشده است. برای تفسیر ریسک باید علت این فاصله، زمان ورود واحدها و احتمال فروش آنها را بررسی کرد.
آیا آزادسازی توکن همیشه قیمت را پایین میآورد؟
خیر. اثر آن به رفتار دریافتکنندگان، تقاضا، عمق بازار و انتظارات قبلی بستگی دارد. افزایش عرضه قابل فروش، فشار بالقوه ایجاد میکند؛ افت قطعی یا درصد مشخص را تضمین نمیکند.
آیا برای دوبرابرشدن مارکت کپ باید به همان اندازه پول وارد بازار شود؟
خیر. ارزش بازار از قیمت مرجع و عرضه به دست میآید و با ورود خالص پول برابر نیست. مقدار سرمایه لازم برای تغییر قیمت به ساختار سفارشها و نقدینگی وابسته است.
چرا بعضی داراییها FDV ندارند یا منابع عدد متفاوتی نشان میدهند؟
نبود سقف عرضه ثابت، تفاوت مبنای عرضه، اطلاعات ناقص یا اختلاف زمان داده میتواند باعث نبودن یا تفاوت عدد شود. بهجای انتخاب عدد دلخواه، فرض محاسبه را مشخص کنید.
گفتوگو
اولین دیدگاه را شما بنویسید