وبلاگ
گیمفای چیست و چرا بیشتر بازیهای بلاکچینی شکست خوردند؟
وعدهٔ گیمفای چه بود، چرا مدل «بازی کن و درآمد داشته باش» ناپایدار بود، و با کدام پنج سؤال میشود پروژههای مشابه را ارزیابی کرد.
نجمه قاسمی، کارشناس تولید محتوا و بازاریابی دیجیتال در ویکی اکسچنج است. با 6 سال سابقه در تولید محتوای تخصصی حوزهٔ ارز دیجیتال و پرداخت بینالمللی، روی چیزی تمرکز دارد که کاربر ایرانی واقعاً موقع خرید و انتقال دارایی با آن روبهرو میشود: انتخاب شبکه، کارمزد، احراز هویت و مسیر تسویه. راهنماهای آموزشی و مقالههای تحلیلی این سایت را مینویسد و بهروز نگه میدارد. صفحهٔ نویسنده
گیمفای (GameFi) ترکیب بازی و مالی است: بازیهایی که در آنها داراییهای درونبازی روی بلاکچین ثبت میشوند و بازیکن میتواند آنها را بیرون از بازی هم بفروشد.
ایده جذاب بود و سرمایهٔ زیادی جذب کرد. بعد، تقریباً همهٔ نمونههای بزرگش فروپاشیدند. دلیل این فروپاشی، فنی نبود — اقتصادی بود و درسش به کار ارزیابی هر پروژهٔ مشابهی میآید.
وعدهٔ اولیه چه بود؟
در بازیهای معمولی، شمشیری که میخرید در سرور شرکت میماند و اگر آن بازی بسته شود، از بین میرود. گیمفای گفت: بگذارید مالکیت آن روی بلاکچین ثبت شود تا واقعاً مال شما باشد و بتوانید بفروشیدش.
این بخش ایده کاملاً معتبر است و هنوز هم هست. مشکل جای دیگری بود.
چرخهای که ناپایدار بود
بیشتر این بازیها مدل «بازی کن و درآمد داشته باش» را انتخاب کردند: بازیکن با بازیکردن توکن میگرفت. سؤال ساده این است: آن توکنها را چه کسی میخرید؟
- بازیکن جدید برای شروع، دارایی میخرید.
- پول او صرف پرداخت پاداش بازیکنان قدیمی میشد.
- برای ادامه، بازیکن جدیدتری لازم بود.
- وقتی ورود بازیکن تازه کند شد، پاداشها ارزششان را از دست دادند.
- بازیکنان قدیمی رفتند و چرخه از هم پاشید.
نکتهٔ کلیدی: هیچ درآمد بیرونیای وجود نداشت. در یک بازی معمولی، بازیکن پول میدهد چون سرگرم میشود؛ آن پول از بیرون اقتصاد بازی میآید. در این مدل، تنها منبع درآمد، پول بازیکن بعدی بود.
مشکل دوم: خودِ بازی
وقتی انگیزهٔ اصلی درآمد باشد، طراحی بازی هم به همان سمت میرود: کارهای تکراری با بیشترین بازده، بهجای سرگرمی.
نتیجهاش این شد که بازیکنانی که برای پول آمده بودند، به محض کم شدن پول رفتند — چون از اول برای بازی نیامده بودند. بازیای که فقط بهخاطر درآمدش بازی میشود، وقتی درآمد قطع شود بازیکنی ندارد.
چطور یک پروژهٔ گیمفای را ارزیابی کنیم؟
پنج سؤال که تقریباً همهٔ پروژههای ناپایدار را رد میکند:
- اگر همهٔ پاداشهای توکنی حذف شوند، کسی این بازی را بازی میکند؟ مهمترین سؤال.
- درآمد از بیرون اقتصاد بازی میآید؟ فروش محصول، اشتراک، تبلیغات — چیزی که وابسته به ورود بازیکن تازه نباشد.
- برای شروع چقدر باید پرداخت؟ هرچه ورودی گرانتر، وابستگی به بازیکن تازه بیشتر.
- توکن چقدر تولید میشود و چقدر مصرف؟ اگر تولید همیشه بیشتر از مصرف باشد، افت قیمت اجتنابناپذیر است.
- خود بازی قابل بازی است؟ امتحانش کنید. بسیاری از این پروژهها بازی قابل بازی ندارند.
چه چیزی از این تجربه باقی ماند؟
منصفانه است گفته شود که همهچیز شکست نخورد:
- مالکیت واقعی دارایی درونبازی ایدهٔ درستی بود و در پروژههای تازهتر با احتیاط بیشتری استفاده میشود.
- بازارهای ثانویه برای اقلام بازی، پیش از بلاکچین هم وجود داشتند و همچنان کار میکنند.
- درس اقتصادی: هر سیستمی که پاداش امروزش را از ورودی فردا تأمین کند، ناپایدار است — و این درس فقط دربارهٔ بازیها نیست.
پیش از ورود به هر پروژهٔ تازه
- مبلغی که کامل از دست رفتنش مشکلی نسازد.
- آدرس قرارداد از منبع رسمی، نه از تبلیغ.
- بررسی توزیع عرضه و برنامهٔ آزادسازی — توکنومیک چیست.
- اطمینان از اینکه فروش توکن ممکن است — این راهنما.
- کیف پولی جدا از دارایی اصلی و بستن دسترسیها پس از کار — مجوز توکن چیست.
ریسک عمومی پروژههای پیشفروش هم در این مقاله بررسی شده است.
ویکی اکسچنج هیچ پروژهٔ گیمفای را تأیید یا توصیه نمیکند. این صفحه توضیح یک الگوی اقتصادی و ریسکهای آن است.
برای شروع کافی است در ویکی اکسچنج ثبتنام کنید و نماد ارز مورد نظرتان را در پنل کاربری جستوجو کنید؛ بیش از 1500 ارز دیجیتال روی بیش از 60 شبکه بلاکچین در دسترس است و نرخ لحظهای پیش از تایید سفارش نمایش داده میشود. جزئیات بهروز کارمزدها و سقفها هم در صفحه کارمزدها و سقفها آمده است.
گفتوگو
اولین دیدگاه را شما بنویسید